Haemieupseong: một vòng thành cổ và những lớp ký ức của Seosan

Qua Jinnammun để bắt đầu Từ bên ngoài, Haemieupseong hiện lên như một dải tường đá vững chắc. Qua cổng nam Jinnammun, không gian bất ngờ mở rộng với bãi cỏ, lối đi và những cụm nhà cách nhau. Đây là nơi hợp để vừa đi bộ vừa tìm hiểu lịch sử, hơn là chỉ chụp cổng thành rồi rời đi. “Eupseong” chỉ thành bao quanh khu hành chính và nơi sinh sống của một địa phương. Haemi khởi đầu là căn cứ quân sự thời đầu Joseon, về sau còn đảm nhiệm việc cai quản vùng. Chỉ cần nhớ ba vai trò, phòng thủ, làm việc và sinh hoạt, bạn đã có một cách đọc khá rõ các công trình bên trong. Nếu đến bằng xe khách, tìm tuyến nối từ bến xe Seosan về Haemi và kiểm tra điểm bắt xe chiều về. Với ô tô, xem vị trí bãi đỗ so với Jinnammun trước khi xuống xe. Một vòng cơ bản có thể gồm cổng nam, khu quan nha và nhà dân gian; đình Cheongheojeong trên cao là phần thêm nếu cả nhóm còn muốn đi tiếp.

Từ cổng quan nha tới sân làm việc Khu quan nha có cổng lớn, tường bao và sân dẫn vào các nhà mái ngói. Trình tự ấy giúp hình dung cách người dân và quan lại đi vào một nơi xử lý công vụ. Khi qua cổng mang biển Hoseo Jwayeong, thử nhìn hướng cửa và khoảng sân trước nhà thay vì chỉ chú ý màu sơn trang trí. Dongheon là nơi xử lý công việc của địa phương, còn Naea là chỗ sinh hoạt của viên quan và gia đình. Sự phân chia này khiến những tòa nhà gần nhau có chức năng khác nhau. Naea hiện nay được phục dựng vào năm 2000 sau khảo sát và nghiên cứu; vì vậy không nên coi mọi chi tiết gỗ ngói trong thành đều còn nguyên từ thời Joseon. Với trẻ nhỏ, có thể hỏi “đâu là nhà để làm việc, đâu là nhà để ở?” rồi tìm dấu hiệu từ sân, cửa và cách bố trí. Khi vào gần các gian, chú ý ngưỡng cửa và nền đá. Cửa đang mở không đồng nghĩa mọi phòng hoặc hiên đều được phép bước lên; hãy đi theo phạm vi tham quan được chỉ rõ.

Những ngôi nhà tranh đem lịch sử lại gần

Sau khu quan nha, các ngôi nhà mái tranh và hàng rào giản dị cho thấy một quy mô sinh hoạt khác. Có thể quan sát vật liệu mái, cách sân nối với nhà và những dụng cụ được giới thiệu. Đây là khu tái hiện đời sống, không phải một làng đang sinh sống bình thường để khách tự vào từng nhà. Lối giữa các ngôi nhà hẹp hơn khoảng sân cỏ rộng. Nếu có xe đẩy hoặc trẻ nhỏ, đi từng cụm rồi mới chuyển sang khu tiếp theo sẽ dễ theo sát nhau. Những vật dụng trưng bày cũng cần phân biệt với đồ dành cho hoạt động trải nghiệm. Haemieupseong có các chương trình văn hóa truyền thống và biểu diễn vào những dịp được tổ chức. Nếu một tiết mục cụ thể là lý do bạn tới, hãy xem mục sự kiện của cơ quan văn hóa Seosan theo đúng ngày. Chương trình có thể thay đổi theo mùa và thời tiết. Với chuyến dạo thông thường, chỉ cần thêm hoạt động đang diễn ra và mình thực sự muốn tham gia.

Chọn đường bằng hoặc lên Cheongheojeong Những khoảng thoáng bên trong thành giúp bạn nhìn lại vị trí các công trình và dải núi phía xa. Khi có hoa, màu sắc làm lối đi sinh động hơn, nhưng việc trồng và thời điểm nở thay đổi theo năm. Bạn có thể chọn quãng đường và chỗ nghỉ phù hợp với cả nhóm.

Đình Cheongheojeong nằm trên phần đất cao, phải tính thêm dốc và bậc đá. Từ đây, góc nhìn rộng hơn các sân nhà phía dưới. Người không tiện leo bậc có thể dừng ở đường thấp; nhóm không cần cùng tới tận đình nếu mỗi người có sức đi khác nhau. Nên theo lối tham quan được chỉ định, không tự nối một vòng đi trên đỉnh tường thành. Những đoạn đá và đất có thể trơn sau mưa, còn sân rộng khá ít bóng râm vào giữa ngày. Một chiếc mũ, nước uống và giày dễ đi sẽ hữu ích hơn việc mang quá nhiều đồ cho chuyến dạo ngắn. Giờ vào thành thay đổi theo mùa. Nếu tới buổi tối, cần kiểm tra thêm phần nào còn được tiếp cận, nhất là lối lên đình. Theo trả lời chính thức của thành phố Seosan ngày 25/2/2025, thú cưng không được vào bên trong thành và khu vực quanh tường thành. Vì vậy, đừng lên kế hoạch dắt thú cưng đi dạo ở các bãi cỏ này. Nếu cần kiểm tra thay đổi mới, liên hệ đơn vị quản lý qua số 041-661-8008 trước khi đến.

Nhà giam và cây cổ thụ: một khoảng dừng để nhớ

Haemi còn gắn với các cuộc bách hại người Công giáo cuối thời Joseon. Khu nhà giam được phục dựng và phần giới thiệu về cây hòe Hoya giúp nhận ra một lớp lịch sử khác bên dưới vẻ thanh bình hôm nay. Đây là nơi nên đọc chậm, với sự tôn trọng dành cho những người đã chịu đàn áp vì niềm tin. Nếu đi cùng trẻ, có thể giải thích ngắn về việc những người này từng bị giam giữ và vì sao hiện nay nơi ấy được tưởng nhớ, không cần kể các chi tiết bạo lực. Cách tiếp cận đó vẫn cho thấy thành cổ không chỉ là tập hợp những ngôi nhà đẹp mà từng là nơi diễn ra những biến cố thật.

Nối sang thánh địa Haemi ngoài thành Người muốn tìm hiểu tiếp có thể ghé Thánh địa Quốc tế các vị tử đạo Haemi. Nơi này nằm ngoài thành, với nhà thờ và các không gian tưởng niệm; cần tính thêm chặng đi chứ không tìm nó trong cùng khu tường bao. Nếu lịch chỉ đủ một buổi ngắn, có thể dành riêng lần ghé thánh địa cho một chuyến khác. Nhà thờ và tháp bát giác tạo nên diện mạo riêng của khu tưởng niệm. Đây là nơi tưởng nhớ các tín hữu đã tử đạo, trong đó có nhiều người không còn được biết tên. Khi tham quan, hãy giữ yên lặng và tuân theo biển hướng dẫn về lối vào và việc chụp ảnh. Đây là nơi có hoạt động tôn giáo thực tế. Khi đang có lễ hoặc người cầu nguyện, giữ tiếng nói nhỏ và xem hướng dẫn trước khi chụp ảnh hoặc vào một khu bên trong. Khách không theo Công giáo vẫn có thể tìm hiểu với thái độ tôn trọng; còn các đoàn muốn được hướng dẫn hay tham gia chương trình hành hương cần hỏi cách sắp xếp riêng. Nếu ghép cả hai điểm, nên dành đủ thời gian yên tĩnh cho thánh địa thay vì chỉ tới sát giờ rời Haemi. Còn với chuyến đi thiên về dạo chơi, một vòng thành rồi bữa ăn trong phố cũng đã là cách hợp lý để kết thúc ngày ở khu này của Seosan.