Chùa Beomeosa: cổng đá, mái ngói và một buổi giữa rừng Geumjeongsan

Beomeosa (범어사) là một lựa chọn đáng dành riêng một buổi nếu bạn muốn thấy Busan ở phía núi rừng. Ngôi chùa nằm trên sườn Geumjeongsan, với những cổng gỗ đặt trên trụ đá, sân chùa ở nhiều cao độ và các mái ngói lẫn trong cây xanh. Không cần có kế hoạch leo núi hoặc am hiểu Phật giáo mới có thể tận hưởng chuyến ghé này: chỉ đi từ cổng Jogye qua các sân chính rồi trở ra theo lối tường đá đã có nhiều thứ để quan sát. Theo truyền thống của chùa, Beomeosa được thiền sư Uisang sáng lập vào thời Silla, năm 678. Các công trình đã trải qua nhiều lần dựng lại, nên không nên hiểu mọi mái chùa đang thấy đều còn nguyên từ thế kỷ VII. Điều dễ nhận ra hơn khi đi thực tế là cách kiến trúc thích nghi với sườn núi: bậc thang nối các khoảng sân, tường đá đỡ nền và những khối đá lớn nằm ngay cạnh điện thờ. Đây vẫn là nơi tăng sĩ tu học và Phật tử hành lễ. Khách có thể tham quan các khu mở cửa, ngắm kiến trúc và tìm hiểu lịch sử, đồng thời phân biệt những lối dành cho người tham quan với khu sinh hoạt bên trong. Sự yên tĩnh của rừng và hoạt động thường ngày của chùa là phần quan trọng trong trải nghiệm ở Beomeosa.

Ga Beomeosa còn cách chùa một chặng lên núi

Đi tuyến tàu điện số 1 đến ga Beomeosa, rồi tiếp tục bằng xe buýt số 90 là cách đến chùa thuận tiện. Hướng dẫn của chùa chỉ lối từ khu giữa cửa ra 5 và 7 đến trạm xe buýt lên Beomeosa. Ga mang tên chùa nhưng không nằm ngay trước cổng; quãng đường từ ga đến chùa khoảng 3,5 km và có đoạn lên dốc. Nếu xuất phát từ Nopo, hướng dẫn cũng có phương án đón xe số 90 phía cửa ra 2 của ga. Thông tin này được kiểm tra ngày 12/10/2026; nên đối chiếu vị trí trạm và hướng chạy trong ngày trên ứng dụng giao thông. Khi xuống xe ở khu cổng, có thể xem luôn chỗ đón chuyến về để không phải tìm lại sau buổi tham quan. Chọn xe buýt cho đoạn tiếp cận sẽ giúp dành sức cho các bậc thang bên trong, nhất là khi đi cùng người lớn tuổi hoặc vào ngày nóng. Người thích đi bộ vẫn có thể xem xét đoạn từ chân núi, nhưng cần tính đó là phần đi thêm, không phải quãng ngắn từ cửa ga đến một điểm tham quan trong phố. Đường vào chùa có cây hai bên và những khoảng lát đá rộng. Vào dịp có treo đèn lồng, màu sắc nổi bật dưới tán cây; quy mô trang trí thay đổi theo mùa và hoạt động tôn giáo. Ngay cả khi không có đèn, đoạn tiếp cận này vẫn là nơi dễ cảm nhận sự chuyển từ phố xá lên rừng núi. Nếu dùng xe lăn hoặc xe đẩy, nên hỏi chùa về lối tiếp cận và phạm vi đi được trước chuyến ghé. Xe lên tới khu cổng không có nghĩa các điện chính đều có đường tránh bậc. Có thể chọn một tuyến ngắn trong khu phù hợp thay vì cố đi đủ tất cả các sân.

Từ cổng Jogye đến sân tháp đá

Jogye-mun (조계문) là điểm nên dừng lại ngay đầu chuyến đi. Bốn trụ đá cao đứng thành một hàng, đỡ phần gỗ và mái ngói nhiều chi tiết. Cổng thuộc kiểu iljumun, thường được hiểu là cổng có các trụ cùng nằm trên một hàng; tên gọi không có nghĩa công trình chỉ có một cột. Đứng hơi lệch sang bên sẽ dễ thấy sự kết hợp giữa đá, gỗ và kết cấu đỡ mái. Qua các cổng phía trong, những bậc thang đưa bạn lên dần đến sân chính. Mỗi khoảng sân lại mở ra một góc nhìn mới, thay vì thấy ngay toàn bộ ngôi chùa từ lối vào. Để tự định hướng, có thể dùng sơ đồ của Beomeosa với các tên Cheonwangmun, Burimun, Bojeru và Daeungjeon; không cần nhớ hết tên trước khi đi. Quanh khu Daeungjeon có tháp đá ba tầng và đèn đá. Tháp không quá cao, nhưng các lớp mái thu nhỏ dần và phần bệ chắc bên dưới tạo tỷ lệ dễ quan sát ở khoảng cách gần. Khi phía trên treo đèn lồng, màu xám của đá nổi bật dưới những dải màu; lúc ít trang trí, bạn sẽ nhìn rõ hơn hình khối của tháp và sân xung quanh. Với một buổi ghé ngắn, cổng Jogye, sân tháp và khu Daeungjeon là những điểm giúp hiểu bố cục chính. Có thể dừng ở chỗ bằng phẳng để ngắm lại các mái đã đi qua, thay vì đứng giữa bậc thang. Cách đi này cũng bớt vội và dễ theo dõi người trong nhóm hơn lúc chùa đông khách.

Ngắm điện thờ bên những khối đá lớn

Khu Palsangjeon, Dokseongjeon và Nahanjeon đáng chú ý vì các gian thờ nằm nối tiếp dưới mái ngói, cạnh nền đá và những khối đá tự nhiên lớn. Cửa gỗ, hoa văn sơn màu dancheong dưới hiên và độ cao của sân đều có thể quan sát từ bên ngoài. Cảnh này cho thấy rõ chùa được xây trên địa hình núi, chứ không phải một mặt bằng được san phẳng hoàn toàn. Nếu muốn hiểu chức năng từng gian, xem biển tên và bảng giới thiệu sẽ hữu ích hơn việc đoán qua hình dáng bên ngoài. Các điện có thể thờ những đối tượng khác nhau, và việc được bước vào phụ thuộc vào hướng dẫn tại chỗ cũng như thời điểm có nghi lễ. Khi khu vực đang tu sửa hoặc giới hạn tiếp cận, có thể xem kiến trúc từ tuyến được mở. Trước khi vào điện, theo chỉ dẫn về nơi để giày và cách ra vào. Chụp ảnh bên trong hoặc quay người đang hành lễ cần xem quy định của từng không gian; cửa mở không tự động có nghĩa được chụp. Chỉ cần nói nhỏ và tránh đứng chắn lối hành lễ là đã giúp chuyến tham quan diễn ra tự nhiên, kể cả khi bạn không đến để lễ Phật. Đá và bậc thang là một phần đẹp của Beomeosa nhưng cũng khiến đường đi không đều. Sau mưa hoặc khi có lá ướt, nên chú ý hơn lúc xuống bậc. Giày bám tốt sẽ hữu ích hơn việc chỉ chọn theo quãng đi trong phố; người khó đi cầu thang nên giữ lịch ở những khu tiếp cận được, không cần cố theo hết tuyến của cả nhóm.

Đi chậm trên lối tường đá

Những lối giữa tường đá cho một góc nhìn khác với sân trước điện chính. Mái ngói chạy dọc phía trên tường, các tán cây và sườn núi hiện ra sau những lớp nhà thấp. Đây là đoạn hợp để đi chậm, nhìn chi tiết vật liệu và hình dáng mái thay vì chỉ chụp một bức toàn cảnh trước cổng. Một số cửa bên lối này dẫn vào khu tu học hoặc sinh hoạt. Hãy theo đường dành cho khách và các biển phân định tại chỗ, không mở thêm cửa để tìm góc chụp. Bạn vẫn có thể thấy rõ cách tường, mái và địa hình ghép lại thành từng không gian mà không cần đi vào mọi sân nhỏ. Nếu dự định trở về trung tâm bằng tàu điện, có thể xuống núi rồi ăn uống quanh ga hoặc tiếp tục về một điểm khác trên tuyến số 1. Với khách muốn chủ yếu xem kiến trúc, nên đến khi còn đủ ánh sáng để nhìn các chi tiết gỗ và đá, thay vì dành phần cuối ngày mới bắt đầu lên chùa.

Templestay và leo núi là hai kế hoạch cần chuẩn bị riêng

Người muốn ở lại lâu hơn có thể tìm chương trình templestay của Beomeosa. Đây là trải nghiệm có đăng ký, với giờ nhận phòng và lịch sinh hoạt riêng, khác với một lượt vào chùa tham quan. Trang Templestay chính thức có thông tin chương trình và khu giáo dục văn hóa Thiền. Khi chọn ngày, cần xem ngôn ngữ hướng dẫn, hình thức nghỉ hoặc trải nghiệm, điểm tập trung và điều kiện tham gia. Còn nếu muốn đi tiếp lên Geumjeongsan, chẳng hạn hướng cổng Bắc của thành núi hoặc đỉnh Godangbong, hãy dành thời gian và chuẩn bị như một buổi leo núi. Quãng đi, độ dốc và giờ quay xuống không thể tính chung với vòng tham quan trong chùa. Bạn có thể chọn Beomeosa làm điểm chính của ngày, rồi dành đường núi cho một dịp có lịch rộng hơn.