Tour DMZ ở Paju: Đường hầm thứ ba, Đài quan sát Dora và những điều cần chuẩn bị
Dwxn · Bản gốc · CC BY-SA 4.0 ·
Tour DMZ ở Paju phù hợp với người muốn hiểu lịch sử chia cắt bán đảo Triều Tiên qua địa điểm thực tế. Đường hầm thứ ba đưa khách xuống một không gian hẹp dưới đất; Đài quan sát Dora lại mở ra cảnh đồng ruộng, làng mạc và núi ở hai phía ranh giới. Hai nơi giúp bạn hình dung địa hình và khoảng cách mà bản đồ hay tin tức khó thể hiện đầy đủ. Đây là chuyến tham quan theo chương trình và quy trình kiểm soát, không phải một tuyến tự lái xe tới từng điểm. Bạn có thể chọn tour đón ở Seoul hoặc tự tới Imjingak rồi tham gia chương trình phù hợp. Cách thứ hai cần tính thêm tàu, xe nối và thời gian có mặt trước giờ tập trung. Khi so sánh tour, đọc danh sách điểm dừng, ngôn ngữ thuyết minh và cách xuống đường hầm. “DMZ tour” không tự động bao gồm khu an ninh chung JSA ở Panmunjom, ga Dorasan hay mọi nơi xuất hiện trong bài giới thiệu du lịch. Nên chọn theo một hoặc hai điểm bạn thật sự muốn xem, rồi kiểm tra chúng có trong lịch của đúng ngày khởi hành hay không. Dora cũng có cơ sở cũ và mới. Đài quan sát được chuyển sang tòa nhà mới năm 2018, vì vậy hình dáng công trình trong ảnh tư liệu có thể khác nơi đoàn tới. Phạm vi tham quan trong nhà, ngoài trời và thiết bị được sử dụng phụ thuộc điều kiện mở cửa thực tế.
Hộ chiếu, đặt chỗ và ngôn ngữ hướng dẫn
Với khách đi ngắn ngày từ Việt Nam, nên chuẩn bị hộ chiếu gốc còn hiệu lực. Theo hướng dẫn DMZ Peace Tourism của Paju, được kiểm tra ngày 12/10/2026, từng người phải có giấy tờ được chấp nhận và cả nhóm cần tới đủ trước khi làm thủ tục vé. Ảnh chụp hoặc bản sao giấy tờ không thay thế được bản được yêu cầu. Người đi cùng trẻ em hoặc dùng thẻ cư trú cần xem điều kiện tương ứng. Trang chính thức của Paju có đường dẫn tới hệ thống đặt chỗ. Nếu chọn mua tại chỗ, vẫn có khả năng hết lượt trước khi bạn tới. Tour thương mại xuất phát từ Seoul có thể bao gồm xe đón và hướng dẫn, còn chương trình của thành phố không mặc nhiên có hướng dẫn viên riêng đi cùng. Hãy hỏi rõ có thuyết minh tiếng Việt, tiếng Anh hay chỉ hỗ trợ vận chuyển và thủ tục. Tour DMZ cũng khác chương trình DMZ Peace Trail đặt qua Durunubi. Tên gần giống nhưng các điểm dừng, thời hạn đăng ký và điều kiện tham gia có thể khác. Dùng đúng trang của chương trình đã chọn sẽ tránh áp dụng nhầm lịch hoặc giấy tờ. Quy định hiện hành của Paju cấm chụp ảnh và quay phim, kể cả bằng drone, trong tuyến DMZ Peace Tourism. Ảnh tư liệu đã công bố trước đây không chứng minh rằng khách được chụp ở cùng vị trí hôm nay. Tuân theo thông báo của đơn vị tổ chức và lực lượng kiểm soát, đồng thời ở trong các tuyến được cho phép. Lịch có thể bị hủy hoặc đổi vì an ninh, thời tiết và yêu cầu an toàn, kể cả khi đã đặt chỗ. Nếu có một hoạt động quan trọng khác vào cuối ngày, hãy để khoảng dự phòng thay vì nối sát với giờ về dự kiến của tour.
Xuống Đường hầm thứ ba và trở lên bằng lối dốc
KSH1015 · Bản gốc · CC BY-SA 3.0 ·
Đường hầm thứ ba (제3땅굴) được phát hiện năm 1978. Phần giới thiệu của Paju giải thích đây là đường hầm do phía Triều Tiên đào để xâm nhập về phía nam. Khách chỉ tham quan đoạn được mở, không thể đi xuyên qua đường hầm sang phía bên kia. Trước khi xuống, khu phim và trưng bày giúp giải thích vị trí, quá trình phát hiện và cấu trúc đường hầm. Đây là phần nên dành thời gian nếu bạn muốn hiểu những gì sắp thấy dưới đất. Một bức ảnh lối vào khó cho biết đầy đủ độ dốc và cảm giác chật bên trong.
Với lượt đi bộ, bạn xuống theo một đường dốc dài, qua phần hẹp và thấp hơn, rồi phải đi ngược lên. Chặng trở lên thường cần nhiều sức hơn lúc xuống. Làm theo hướng dẫn đội mũ bảo hộ, gửi đồ và giữ khoảng cách trong đoạn trần thấp; chọn giày phù hợp cho đi bộ trên dốc. Nếu khó đi bộ, không thoải mái trong không gian hẹp hoặc cần xe lăn, hãy hỏi trước về phạm vi có thể tham quan. Paju lưu ý độ dốc và kích thước lối đi có thể hạn chế việc vào hầm. Có chương trình giới thiệu phương tiện lên xuống dạng monorail, nhưng cần xác nhận đúng lượt được sử dụng; phương tiện đó không làm mọi đoạn dưới đất trở thành lối tiếp cận dễ dàng. Nếu không xuống, hỏi người phụ trách nơi chờ và phần trưng bày trên mặt đất đang mở. Cả nhóm có thể chọn mức tham quan khác nhau rồi gặp lại ở điểm được chỉ định, thay vì để người không xuống hầm tự tìm đường đi tiếp.
Từ Dora, nhìn vị trí làng mạc và đường ranh giới
Ở Đài quan sát Dora (도라전망대), nên xem bản đồ hoặc phần giải thích hướng nhìn trước khi quan sát đồng ruộng phía xa. Những tên như Daeseong-dong, Kijong-dong, Kaesong và núi Songaksan giúp bạn xác định mình đang nhìn về đâu. Cảnh rộng sẽ dễ hiểu hơn khi đã biết vị trí các khu vực chính. Tầm nhìn thay đổi theo sương, bụi, mưa và ánh sáng. Không phải mọi địa danh đều hiện rõ trong mỗi chuyến, và việc sử dụng ống nhòm hay sân ngoài trời còn tùy khu đang mở. Nếu trời mờ, các bảng giới thiệu và phần thuyết minh vẫn giúp tìm hiểu địa hình quanh DMZ. Dora thích hợp để quan sát cách làng, đường và đất canh tác nằm gần nhau nhưng thuộc những khu vực có chế độ tiếp cận khác nhau. Đừng đặt mục tiêu chuyến đi vào việc chắc chắn nhìn thấy người dân phía bắc ở cự ly gần; khả năng quan sát không được bảo đảm như một hoạt động trình diễn. Nếu được lên khu ngoài trời, lưu ý gió và thời gian quay lại xe. Ghi nhớ điểm đón của đoàn ngay lúc xuống sẽ giúp bạn dành phần dừng ngắn cho việc xem cảnh, thay vì mất thời gian tìm xe ở cuối lượt.
Ga Dorasan và Panmunjom có nằm trong tour không?
Sanmosa · Bản gốc · CC BY-SA 4.0 ·
Ga Dorasan (도라산역) gắn với dự án nối lại đường sắt xuyên bán đảo. Với người quan tâm giao thông và lịch sử quan hệ liên Triều, đây có thể là điểm đáng chọn riêng khi tìm chương trình. Tuy nhiên, ga không phải nơi khách có thể tùy ý xuống tham quan như một ga tàu điện trung tâm Seoul. Paju nêu tuyến tàu nối Dorasan có quy trình vào khu vực riêng. Nếu lịch đã mua không ghi ga này, không nên dự tính nhờ xe tour ghé thêm. Hãy kiểm tra chương trình đường sắt hoặc chuyến tham quan có tên ga trong danh sách điểm dừng và điều kiện vào đúng ngày bạn đi. Panmunjom và JSA là lựa chọn khác nữa. Những tòa nhà màu xanh thường xuất hiện trong tin tức không nằm trong mọi tour Đường hầm thứ ba và Dora. Tên sản phẩm có chữ “biên giới” hay “DMZ” chưa đủ; cần xem xác nhận điểm đến và tình trạng tổ chức, thay vì suy đoán từ ảnh quảng bá. Một số chương trình có thêm Tongilchon hoặc điểm dừng mua nông sản. Nếu có, bạn có thể dùng thời gian đó để nghỉ, ăn nhẹ và xem sản phẩm địa phương. Thứ tự dừng và thời lượng do chương trình quyết định, nên không nên dùng lịch trong một bài viết cũ để tính mọi chặng của chuyến hiện tại.
Sau tour, chọn một đoạn ngắn ở Imjingak
Daugilas · Bản gốc · CC BY-SA 3.0 ·
Quanh khu Đường hầm thứ ba có tác phẩm hình hai nửa địa cầu được các nhân vật cùng đẩy về nhau, diễn tả mong muốn thống nhất. Cùng với đường hầm và các trưng bày, những biểu tượng như vậy cho thấy cách địa điểm này vừa ghi lại xung đột, vừa nói về hy vọng hòa bình. Bạn có thể xem trong phạm vi lịch trình cho phép. Khi trở lại Imjingak, nếu còn thời gian, Mangbaedan và đầu máy hơi nước Jangdan là hai điểm để tìm hiểu thêm về gia đình ly tán và giao thông bị gián đoạn bởi chiến tranh. Công viên Pyeonghwa Nuri lại phù hợp để nghỉ giữa bãi cỏ và chong chóng sau phần đi bộ dưới đất. Nếu đã mệt hoặc phải bắt xe về Seoul, dùng bữa rồi về cũng hợp lý. Tour có đường hầm, thời gian chờ thủ tục và nhiều lần lên xuống xe có thể chiếm phần lớn sức đi bộ trong ngày. Giữ phần sau tour linh hoạt sẽ dễ hơn ghép thêm nhiều địa điểm xa trong Paju. Trước khi khởi hành, ba việc cần chốt là giấy tờ, điểm tập trung và danh sách nơi sẽ đến. Các quy định đi lại và chụp hình là một phần quan trọng của chuyến tham quan này; khi đã nắm rõ, bạn có thể dành sự chú ý cho địa hình, hiện vật và nội dung thuyết minh.