Chùa Bulguksa ở Gyeongju: ngắm hai tháp đá và những lớp sân dưới chân núi Tohamsan

Điều đáng xem ở Bulguksa (불국사) không chỉ là một chính điện đẹp. Chùa được dựng trên các nền đá cao, với cầu thang, cổng và sân nối nhau theo sườn núi. Đến sân trước điện Daeungjeon, bạn sẽ gặp hai tháp đá có dáng vẻ rất khác: Seokgatap thanh thoát, ít trang trí, còn Dabotap cầu kỳ với nhiều tầng chi tiết. Đặt cạnh nhau, chúng cho thấy hai cách tạo hình từ cùng một chất liệu. Bulguksa nằm ở chân núi Tohamsan, cách khu phố cổ và các lăng mộ trung tâm Gyeongju một chặng di chuyển riêng. Nơi này hợp với người muốn tìm hiểu kiến trúc Silla, nghệ thuật Phật giáo hoặc đơn giản là đi dạo giữa cây xanh và các sân chùa. Bạn có thể dành một buổi cho Bulguksa rồi trở về trung tâm, hoặc ghép với Seokguram trên núi nếu đủ thời gian. Bulguksa và Seokguram cùng được UNESCO ghi danh năm 1995. Quần thể nổi bật với di sản kiến trúc thế kỷ VIII, nhưng đã trải qua hỏa hoạn và nhiều đợt tu bổ. Những công trình gỗ hiện nay không phải tất cả còn nguyên từ thời Silla. Hồ sơ UNESCO phân biệt rõ các cấu trúc đá được bảo tồn với những điện gỗ đã nhiều lần sửa dựng.

Tính cả chặng từ ga hoặc trung tâm Gyeongju đến chùa

Khi tra xe buýt hay taxi, hãy nhập “Bulguksa Temple” thay vì chỉ chọn khu Bulguk-dong. Từ ga đường sắt Gyeongju hoặc bến xe liên tỉnh, bạn còn cần thời gian đến chân núi, rồi đi bộ từ điểm xuống xe vào chùa. Những tuyến vòng qua khu hồ Bomun và những tuyến đi qua trung tâm có hành trình khác nhau, nên cần xem cả chiều đi lẫn chiều về. Người tự lái nên lưu đúng bãi đỗ và lối vào đã chọn. Bãi gần cổng và bãi công cộng quanh khu chùa là những điểm khác nhau; từ nơi đỗ xe đến sân có hai tháp vẫn còn quãng đi bộ. Nếu đi cùng người lớn tuổi, chọn trước nơi gặp lại ở khu dễ quay về sẽ thuận tiện hơn hẹn ở một sân phía trên nhiều bậc thang. Thông tin đối chiếu ngày 12/10/2026 cho thấy vào khu chùa không mất phí, còn gửi xe tính riêng. Hướng dẫn của Chương trình Tham quan Di sản Hàn Quốc cũng nêu không mang thú cưng vào chùa. Giờ nhận khách có thể thay đổi; nếu đến cuối buổi, cần xem thông báo của chùa cho ngày đi thay vì áp một giờ đóng cửa quanh năm. Phí và lịch của bảo tàng thuộc chùa là thông tin riêng, không nên nhầm với việc tham quan khuôn viên.

Qua hồ Ban-ya và cổng Tứ Thiên Vương

Đoạn vào chùa có hồ Ban-ya cùng nhiều cây lớn. Tán liễu, mặt nước và những mảng cây thấp tạo một khoảng xanh trước khi bạn tới các sân kiến trúc. Có thể dừng ngắn ở bờ hồ để ngắm mặt nước rồi tiếp tục theo đường đến cổng; với người không quá quan tâm đến lịch sử, đây vẫn là phần dễ thưởng ngoạn của chuyến đi.

Ở Cheonwangmun (천왕문), tượng Tứ Thiên Vương đứng hai bên lối qua cổng. Dáng đứng, nét mặt, màu áo giáp và vật cầm trên tay đều có nhiều chi tiết để quan sát. Các vị có vai trò bảo vệ Phật pháp và không gian chùa. Chỉ cần nhìn lần lượt hai phía, bạn đã thấy cách tượng và phần mái tô màu kết hợp với nhau. Từ đây, sân đá và các nền cao bắt đầu xuất hiện rõ hơn. Nhịp đi có thể chậm lại ở những khoảng vừa thấy toàn cổng, vừa nhìn được cầu thang phía trước. Khi có đoàn khách đứng nghe thuyết minh, chờ ở cạnh lối sẽ dễ quan sát mà vẫn để người khác đi qua.

Ngắm cầu thang đá từ phía dưới

Cheongungyo và Baegungyo (청운교·백운교) là hai phần cầu thang đá nổi tiếng dẫn về cổng Jahamun trong bố cục của chùa. Đứng phía dưới, bạn sẽ thấy khối nền cao, các bậc đá và vòm cong ở chân cầu. Cổng gỗ nằm trên cùng làm rõ sự tương phản giữa phần nền vững chắc với mái ngói và kết cấu gỗ phía trên. Tên gọi “cầu” có ý nghĩa trong kiến trúc và quan niệm Phật giáo của Bulguksa. Các tầng sân mô phỏng sự chuyển tiếp từ đời sống trần thế đến cõi Phật. Tuy nhiên, cầu thang di sản không phải lối để khách tự do leo lên. Hãy theo đường tham quan được chỉ dẫn ở bên cạnh để vào sân, giữ nguyên khoảng cách với lan can và tường đá cổ. Lùi vài bước giúp nhìn trọn quan hệ giữa cổng, bậc và nền. Sau đó, đến gần trong phạm vi cho phép để xem cách đá được ghép: có khối lớn, có viên được đẽo gọn, các đường nối tạo nên nhịp điệu trên mặt tường. Vào mùa thu, màu lá làm nổi khối đá xám; khi cây thưa lá, đường mái và cấu trúc nền lại dễ thấy hơn. Không cần đúng một ngày lá đỏ rực mới thưởng thức được phần kiến trúc này.

So sánh Seokgatap và Dabotap trong cùng một sân

Trước điện Daeungjeon (대웅전), Seokgatap (석가탑) và Dabotap (다보탑) đứng ở hai phía của sân. Seokgatap có ba tầng thân tháp rõ ràng, mái đá thu nhỏ dần và dáng cân đối. Dabotap có cầu thang, cột và lan can đá, rồi các phần hình khối phức tạp hơn ở phía trên. Bạn có thể nhìn toàn cảnh trước, sau đó lần lượt đi về phía mỗi tháp để so sánh.

Với Seokgatap, nên chú ý khoảng cách giữa các tầng, đường mép mái và tỷ lệ từ chân lên đỉnh. Với Dabotap, thú vị nhất là những bộ phận bằng đá nhưng gợi cảm giác như chi tiết của một công trình gỗ nhỏ: lan can, cột đứng, phần đỡ phía trên. Con sư tử đá còn lại ở phần đế cũng là chi tiết dễ nhận ra. Cơ quan Di sản Hàn Quốc giới thiệu hai tháp như những tác phẩm nổi bật của nghệ thuật Silla. Sân trước Daeungjeon còn giúp hình dung bố cục toàn khu: hai tháp, chính điện và cổng đối diện nằm trong một không gian chung. Vị trí quan sát rộng thường cho thấy điều này rõ hơn khi đứng sát một tháp. Nếu đông khách, có thể ngắm tổng thể trước rồi xem chi tiết ở phía đang thoáng. Theo Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa Quốc gia, việc tháo dỡ để trùng tu Daeungjeon dự kiến bắt đầu cuối năm 2026. Thông tin này chưa xác nhận ngày khởi công hoặc phạm vi hạn chế vào ngày bạn đến; vì vậy, đừng lấy việc vào bên trong chính điện làm điều kiện bắt buộc của chuyến đi. Các biển hướng dẫn tại chùa sẽ cho biết phần sân và điện nào đang tiếp cận được. Khi một điện thờ mở cho khách, việc vào lễ và chụp ảnh cần theo hướng dẫn riêng của không gian đó.

Chọn các điện tiếp theo và ghép Seokguram

Sau hai tháp, người quan tâm đến tượng Phật và kiến trúc có thể tiếp tục đến Geungnakjeon hoặc các điện phía sau theo sơ đồ chùa. Các sân nằm ở nhiều độ cao, nên mỗi đoạn thêm vào đều có thể kèm bậc thang. Với chuyến ngắn, tập trung vào hồ, cổng, nền đá và sân hai tháp sẽ giúp bạn có thời gian quan sát từng phần. Xe đẩy trẻ em và xe lăn không thể được mặc định là đi xuyên mọi sân. Cần hỏi lối vào và phạm vi tham quan phù hợp trước khi lên những đoạn cao. Nếu cả nhóm tách ra, hẹn lại ở một điểm dễ tiếp cận gần lối chính; như vậy người đi chậm không phải leo thêm chỉ để gặp nhau. Seokguram (석굴암) là điểm tham quan riêng trên Tohamsan, không phải điện tiếp theo trong khuôn viên Bulguksa. Bạn cần di chuyển lên núi, rồi đi bộ vào khu thạch động. Tổng cục Du lịch Hàn Quốc giới thiệu hai nơi như một cặp điểm đến, nhưng thời gian trên đường phải được tính riêng cho mỗi nơi. Nếu dùng xe buýt, chốt cả lượt lên Seokguram và lượt xuống trước khi rời Bulguksa. Đi bộ qua đường núi là một lựa chọn khác về thể lực và thời gian, không nên gộp vào buổi dạo chùa thông thường. Sau khi xuống núi, có thể trở về khu Bomun hoặc trung tâm Gyeongju để ăn và đi dạo buổi tối, tùy nơi lưu trú và phương tiện của bạn.