Seokguram ở Gyeongju: tượng Phật sau vách kính và lối rừng trên núi Tohamsan
한석홍 · Bản gốc · KOGL Type 1 ·
Đi Seokguram (석굴암) là dành thời gian cho một tác phẩm điêu khắc và kiến trúc đặc biệt, cùng quãng đường lên núi để gặp tác phẩm ấy. Sau lối rừng ở Tohamsan, khách nhìn tượng Phật trung tâm qua vách kính bảo vệ. Không có tuyến đi vòng quanh tượng hay vào sâu từng phòng như khi tham quan hang động. Biết trước cách xem này sẽ giúp bạn cân nhắc đúng thời gian và điều mình muốn tìm hiểu. Seokguram là thạch động nhân tạo: người xưa gia công và xếp đá granite thành không gian thờ, với một gian chính hình tròn và các tượng, phù điêu xung quanh. Tác phẩm trung tâm là Phật Thích Ca ngồi trên tòa sen. Nét mặt, nếp áo và tỷ lệ cơ thể tạo cảm giác trang nghiêm, trong khi các nhân vật trên vách có tư thế và cách thể hiện khác nhau. Cùng với chùa Bulguksa, Seokguram được UNESCO ghi danh năm 1995. Hồ sơ di sản đánh giá cao nghệ thuật điêu khắc và kỹ thuật dựng không gian bằng đá. Nếu Bulguksa trải rộng thành sân, tháp và điện, Seokguram tập trung vào một gian thờ nhỏ hơn nhiều. Hai nơi bổ sung cho nhau về cách thưởng thức, nhưng cần được tính thành hai điểm đến riêng.
Lên núi từ Bulguksa và tính cả chuyến trở xuống
Với người đi phương tiện công cộng, khu Bulguksa là mốc nối đường đến Seokguram. Hướng dẫn của Seokguram nêu tuyến xe buýt số 12 giữa hai nơi. Trước khi lên, lưu lịch xe xuống tại trạm hoặc tra giao thông Gyeongju; đừng mặc định xe chạy liên tục như các tuyến ở trung tâm thành phố. Đường ô tô uốn theo sườn núi. Nếu đi taxi, có thể hẹn trước điểm và giờ đón lại sau khi tham quan, thay vì chỉ tính một lượt lên. Người tự lái nên tìm đúng bãi đỗ Seokguram và dành riêng thời gian đi bộ từ đó vào khuôn viên. Theo hướng dẫn của chùa, đoạn đi bộ này khoảng mười phút, chưa gồm thời gian chờ và xem tượng. Đường đi bộ nối từ Bulguksa lên Seokguram là chặng đường núi khác với lối vào từ bãi đỗ. Nếu chọn đi bộ toàn chặng, cần kiểm tra tình trạng mở đường của công viên quốc gia và tính cả sức cho lượt xuống. Với lịch trình chỉ dành một buổi cho hai di sản, đi xe giữa hai điểm sẽ dễ chủ động hơn. Thời gian đứng xem tượng có thể ngắn, nhưng cả chuyến vẫn gồm đường lên núi, lối rừng, bậc thang và hành trình trở lại. Khi ghép thêm điểm đến khác trong ngày, nên để một khoảng trống sau Seokguram cho việc chờ xe và nghỉ chân.
Qua cổng Iljumun, đi dưới tán cây đến khu thờ
Cổng Iljumun có bảng tên Tohamsan Seokguram và phần mái tô màu nổi bật giữa cây xanh. Qua cổng, lối đi men theo sườn núi, có đoạn một bên là taluy đá, bên kia có hàng rào. Tiếng xe thưa dần, thay bằng khoảng cây phủ phía trên và những chỗ nắng chiếu qua tán. Lối rừng là phần đáng tận hưởng của chuyến đi, nhất là khi bạn thích không khí vùng núi. Mùa xanh lá tạo nhiều bóng râm, mùa thu có lá đổi màu và rụng xuống đường. Tuy nhiên, đây không phải toàn bộ là đường lát phẳng; còn các đoạn dốc và bậc trước khu quan sát tượng. Giày bám tốt sẽ hữu ích khi mặt đất ẩm hoặc có lá ướt. Người dùng xe lăn, xe đẩy trẻ em hoặc cần hỗ trợ đi lại nên hỏi trước phạm vi tiếp cận thực tế. Có bãi đỗ xe không đồng nghĩa xe lăn đến thẳng được vị trí xem tượng. Nếu cả nhóm đi tốc độ khác nhau, hẹn một điểm rõ ở lối vào hoặc sân ngoài, tránh hẹn ngay nơi khách đang xếp hàng quan sát.
Từ ngoài điện gỗ nhìn vào thạch động
Cuối lối vào là một điện gỗ nhỏ dựa vào sườn núi. Phần mái ngói và các cột tô màu nhìn từ ngoài khác với hình dung về một hang đá lớn. Kiến trúc che phía trước và vách kính giúp bảo vệ không gian bên trong; khách xem từ khu vực được mở, không đi vào sát chân tượng. Có thể bắt đầu bằng khuôn mặt và dáng ngồi của Phật Thích Ca, rồi nhìn xuống nếp áo và hai bàn tay. Tay phải hướng về đất trong tư thế xúc địa ấn, gắn với sự giác ngộ; tay trái đặt trong tư thế thiền. Giải thích của Seokguram giới thiệu tượng cao khoảng 3,4 m cùng các nhân vật trên vách đá. Phía sau tượng chính là phù điêu Quan Âm mười một mặt, còn quanh gian có các đệ tử và hộ pháp. Đây là thông tin để hiểu tổng thể bố cục, không phải mọi chi tiết đều nhìn rõ từ vị trí tham quan qua kính. Nếu quan tâm đến điêu khắc, xem trước sơ đồ và tư liệu sẽ giúp nhận biết phần mình đang thấy mà không cần tìm từng tên tượng ngay tại chỗ. Bên trong khu xem thạch động không cho chụp ảnh. Những ảnh tư liệu cận cảnh được công bố không phản ánh khoảng cách mà khách thông thường có thể tiếp cận. Bạn có thể để điện thoại xuống, quan sát trong lượt của mình rồi chụp hình ở những khu bên ngoài cho phép. Vào ngày đông người, nhường tầm nhìn và đi theo chiều hướng dẫn giúp ai cũng có một khoảng ngắn để ngắm tượng.
Nghỉ ở sân ngoài và nhìn xuống các lớp núi
Ra khỏi khu quan sát, sân với lư hương, mái ngói và cây rừng cho bạn chỗ dừng lại trước khi quay về. Màu sắc ở đây khác với đá xám bên trong: gỗ sơn, đất và lá cây hiện rõ dưới ánh sáng ngoài trời. Đây vẫn là nơi sinh hoạt tôn giáo; việc dâng hương hoặc tham gia nghi thức tùy hướng dẫn của chùa, không phải phần bắt buộc của chuyến tham quan.
Từ những khoảng nhìn mở, các dãy núi, khu dân cư và cánh đồng có thể hiện ra phía dưới. Tầm nhìn phụ thuộc sương và mây; không nên lấy việc thấy rõ biển xa làm lý do duy nhất để lên Seokguram. Ngày nhiều sương, lối rừng và kiến trúc gần vẫn là những phần có thể thưởng thức. Khi đứng ở chỗ thoáng hoặc chờ xe trên núi, áo khoác nhẹ có thể hữu ích ngay cả khi dưới thành phố khá ấm. Mùa đông còn cần tính đến mặt đường trơn và điều kiện băng tuyết. Nếu thời tiết xấu, ưu tiên quay về đúng lối đang mở thay vì chờ lâu ở điểm nhìn để mong trời quang.
Vé, giờ vào và cách ghép một ngày ở phía đông Gyeongju
Theo hướng dẫn chính thức đọc ngày 12/10/2026, Seokguram miễn phí tham quan, gửi xe trả riêng và không nhận thú cưng. Giờ bắt đầu đón khách là 9 giờ; giờ nhận khách cuối thay đổi theo mùa: 18 giờ từ tháng 3 đến tháng 9, 17 giờ 30 trong tháng 2 và tháng 10, 17 giờ từ tháng 11 đến tháng 1. Đây là giờ vào cuối, nên vẫn phải chừa thời gian cho đường bộ từ bãi đỗ. Chùa cũng cảnh báo có thể hạn chế vào khuôn viên khi có cảnh báo mưa lớn, bão hoặc tuyết dày. Với chuyến ngắm bình minh, cần có thông tin riêng về khả năng tiếp cận từ sớm; lịch đón khách ban ngày không bảo đảm lối vào mở trước lúc mặt trời lên. Một ngày tập trung vào phía đông Gyeongju có thể dành buổi sáng cho Bulguksa, sau đó lên Seokguram theo chuyến xe đã chọn và xuống ăn, nghỉ trước khi về. Nếu đến Seokguram trước để hợp giờ xe, vẫn có thể đảo thứ tự, miễn giữ đủ thời gian cho cả hai điểm. Điều quan trọng là không để chuyến xuống núi rơi quá sát giờ tàu rời Gyeongju. Người thích kiến trúc sân chùa có thể dành nhiều thời gian hơn ở Bulguksa; người quan tâm tượng Phật nên chuẩn bị thêm tư liệu về Seokguram trước ngày đi. Nhờ vậy, dù đứng trước vách kính không lâu, bạn vẫn nhận ra những chi tiết khiến nơi này trở thành một trong những di sản nổi bật của Gyeongju.